Kan het bedrijf zijn betalingsverplichtingen nakomen op de lange termijn?

Als de ondernemingsraad wil nagaan of het bedrijf op de lange termijn zijn betalingsverplichtingen kan nakomen, zijn twee vragen van belang:

  1. Hoe staat het met de solvabiliteitspositie?
  2. Hoe staat het met de solvabiliteitsontwikkeling?

Hoe de solvabiliteitspositie ervoor staat kunt u berekenen met behulp van de verhouding (ratio) tussen een aantal cijfers uit de balans. Dit levert de zogenaamde kengetallen voor solvabiliteit. Er zijn twee ratio's van belang:

De solvabiliteitsverhouding

De solvabiliteitsverhouding geeft aan hoeveel groter het totale vermogen is in vergelijking met het vreemde vermogen. Het geeft dus aan hoe belangrijk het vreemde vermogen voor de financiering van de onderneming is.

totale vermogen

solvabiteitsverhouding=------------------------------------------

vreemd vermogen

De solvabiliteit

De solvabiliteit geeft aan welk deel van het totale vermogen bestaat uit eigen vermogen. Het geeft dus aan hoe belangrijk het eigen vermogen voor de financiering van de onderneming is

eigen vermogen

solvabiliteit=------------------------------------------

totale vermogen

Voor het beoordelen van de solvabiliteitspositie van het bedrijf kan de OR deze kengetallen op drie manieren gebruiken:

  1. De kengetallen kunnen vergeleken worden met algemene vuistregels:
    • Een gezonde solvabiliteitsverhouding ligt tussen 1,5 en 2;
    • Een gezonde solvabiliteit is minimaal 0,2 en 0,35 en hoger (in procenten: minimaal 20 tot 35 procent en hoger).
        • Bedenk daarbij het volgende:
    • Bij deze vuistregels gaat het slechts om indicaties. De solvabiliteit kan relatief makkelijk beïnvloed worden, waardoor de realiteit anders is dan de cijfers doen vermoeden.De solvabiliteit van een dochteronderneming kan zeer laag zijn, zonder dat het voortbestaan van het bedrijf in gevaar is of zonder dat het bedrijf problemen hoeft te hebben bij het aantrekken van (vreemd) vermogen. Dat is het geval als de moederonderneming garant staat voor de schulden van de dochteronderneming, of als de moederonderneming leningen verstrekt aan het dochterbedrijf. Leningen van de moederonderneming moet de dochteronderneming formeel beschouwen als vreemd vermogen, maar in de praktijk is het natuurlijk een vorm van eigen vermogen. Van belang is dus de financiële verhouding tussen het moederbedrijf en het dochterbedrijf. Indien het eigen bedrijf een dochteronderneming is, of dochterondernemingen heeft, dient de OR dit dus in zijn analyse van de solvabiliteit te betrekken. Met name de garantstelling is van belang. Of zo'n garantstelling is afgegeven, kan men navragen bij het handelsregister van de Kamer van Koophandel waar de (juridische) moederonderneming is ingeschreven.Bij de beoordeling van de kredietwaardigheid van een bedrijf, kijkt een bank meestal naar een aangepaste maat voor de solvabiliteit. Het gaat dan niet om de verhouding tussen eigen vermogen en totaal vermogen, maar om de verhouding tussen garantievermogen en totaal vermogen. Het garantievermogen bestaat uit het eigen vermogen plus achtergestelde leningen. Is de verhouding tussen garantievermogen en totaal vermogen in de ogen van de bank te laag, dan zal de bank niet bereid zijn het bedrijf een (nieuwe) lening te verstrekken. De bank vreest dan dat het bij een onverhoopt faillissement zijn geld niet meer zal terugzien, en dat risico wil de bank niet nemen.
  2. U kunt de solvabiliteit van uw bedrijf vergelijken met de gemiddelde solvabiliteit van alle bedrijven in dezelfde bedrijfstak. Daarvoor heeft u bedrijfstakgegevens nodig.
  3. U kunt de solvabiliteit van uw bedrijf vergelijken met de solvabiliteit van een bedrijf dat erg lijkt op uw bedrijf, en dat als een goed of het beste bedrijf in de bedrijfstak bekend staat. Deze methode staat bekend als "Benchmarking".

Om te achterhalen of de solvabiliteit van uw bedrijf zich over de afgelopen periode heeft verslechterd of verbeterd, dient u voor een aantal tijdstippen in het verleden de hierboven gedefinieerde verhoudingsgetallen (ratio's) uit te rekenen. Als u de uitkomsten in chronologische volgorde op papier zet, bijvoorbeeld in de vorm van een lijngrafiek, krijgt u een beeld van de solvabiliteitsontwikkeling. Duidelijk wordt dan of er sprake is van een stijgende of dalende solvabiliteit. In het laatste geval zou de OR kunnen ingrijpen.